بازار جهانی روغن آفتابگردان در شرایطی به روند تقویتی خود ادامه می‌دهد که سایر روغن‌های نباتی عمدتاً تحت فشار كاهشى  قرار دارند.
داده‌های تازه کمیسیون اروپا نشان می‌دهد کمبود  شدید دانه آفتابگردان موجب افت ۱۴ درصدی حجم روغن كشى در فصل سوم شده و آن را به ۱٫۷۴ میلیون تن رسانده که پایین‌ترین  سطح طی ۹ سال گذشته است. این محدودیت عرضه موجب شده علی‌رغم ضعف در بازار پالم و سویا، قیمت روغن آفتابگردان در اروپا در سطوح بالا تثبیت شود، به‌طوری‌که نرخ خام آفتاب تحويل بنادر اروپای شمال غربی در كانال ١٣٦٠ دلار بدون تغییر باقی مانده است.
در حوزه دریای سیاه، فشار كاهش  عرضه همچنان پررنگ است و تصویر بنیادی بازار را هرچه بیشتر به سمت کمبود سوق می‌دهد. در اوکراین، حتی با افزودن ۱ تا ۱.۳ میلیون تن تولید غیررسمی بر برآورد رسمی ۹.۱ میلیون تن، مجموع عملکرد کشور همچنان به‌طور محسوسی کمتر  از ظرفیت روغن‌کشی است؛ کمبودی که کارخانه‌ها را وادار کرده برای جذب دانه محدود موجود، قیمت خرید را ۱۰۰ تا ۳۰۰ گریونا (واحد پول اوکراین) افزایش  دهند. با کاهش تدریجی موجودی‌ها، انتظار می‌رود شکاف میان ظرفیت روغن‌کشی و حجم دانه در دسترس عمیق‌تر شود و فشار افزایشی بر قیمت‌ها شدت گیرد. در همین حال، ریسک‌های لجستیکی و ناپایداری مسیرهای حمل‌ونقل باعث شده هزینه تأمین در اروپا همچنان بالا بماند.
در روسیه نیز کاهش  برآورد تولید از ۱۷.۸ به ۱۷ میلیون تن و افزایش  عوارض صادراتی روغن آفتابگردان به ۱۰۴ دلار در هر تن، محدودیت عرضه جهانی را تشدید کرده است.
مجموعه این عوامل (از کمبود ساختاری دانه و محدودیت روغن‌کشی اروپا تا ابهامات ژئوپلیتیکی و تضعیف ظرفیت صادراتی دریای سیاه) چشم‌انداز بازار را در مسیر قیمت‌های بالاتر  با ریسک نزولی بسیار محدود حفظ می‌کند.
نمودار زير، روند قیمت روغن آفتابگردان خام  تحويل بنادر دریای سیاه را نشان می‌دهد که پس از افت شدید از اواخر ۲۰۲۲ تا اواسط ۲۰۲۳، در محدوده ۷۰۰–۸۰۰ دلار تثبیت شده و سپس از ابتدای ۲۰۲۴ وارد مسیر افزایشی شده است. از نیمه ۲۰۲۴ به بعد، به‌ویژه با تشدید کمبود دانه و محدودیت عرضه در اوکراین و روسیه، قیمت‌ها به‌صورت پیوسته صعود  کرده و تا نزدیک ۱۲۵۰ دلار در نوامبر ۲۰۲۵ رشد کرده‌اند.

وزارت کشاورزی روسیه روز جمعه، عوارض صادراتى را براى تاريخ دهم الى شانزدهم ماه دسامبر را اعلام كرد؛
بر اين اساس، شاهد صفر  شدن عوارض صادراتى گندم  خواهيم بود. عوارض جو و ذرت  كماكان صفر  باقى خواهد ماند. بازار غلات روسیه در آستانه ماه دسامبر با پشتوانه عرضه فراوان و چشم‌انداز قوی برای فصل ۲۶/۲۰۲۵ قرار دارد. شرایط مناسب آب‌وهوایی و پیشرفت بسیار خوب  کشت زمستانه، چشم‌انداز برداشت بالاتر از میانگین را تقویت کرده و حجم گندم سال آینده در محدوده ۸۵.۵ تا ۸۸ میلیون تن برآورد می‌شود، در حالی که دامنه نوسان ناشی از ریسک‌های آب‌وهوایی ۸۲ تا ۹۱ میلیون تن ارزیابی می‌شود.
در برداشت جاری نیز عملکرد روسیه چشمگیر بوده است: تاکنون ۹۱.۵ میلیون تن گندم، ۲۱.۷ میلیون تن جو و ۱۱.۹ میلیون تن ذرت برداشت شده که همگی نسبت به سال گذشته رشد  دارند. تولید گندم با پروتئین ۱۲.۵ درصد به حدود ۲۸ میلیون تن رسیده است. در چنین شرایطی، پتانسیل صادرات گندم برای فصل ۲۶/۲۰۲۵ حدود ۴۴.۱ میلیون تن برآورد می‌شود که از رقم ۴۳.۳ میلیون تن سال گذشته بالاتر است، در حالی که ذخایر پایانی در سطح ۱۴.۸ میلیون تن پایدار باقی می‌ماند. اگر توزیع برداشت در مناطق مختلف یکنواخت‌تر بود، روسیه می‌توانست تا ۴۵ میلیون تن گندم صادر کند.
از سوى ديگر، صادرات در ماه نوامبر روندی بسیار قدرتمند داشت و تنها در بازه ۱ تا ۲۰ نوامبر حدود ۳.۴۶ میلیون تن گندم بارگیری شد. ایران و ترکیه هرکدام ۵۵۶ هزار تن و مصر ۵۰۳ هزار تن از این حجم صادرات را سهم داشتند. از ابتدای دسامبر، مالیات صادرات گندم با کاهش  ۹۶ درصدی به ۸.۹ روبل در هر تن رسیده و این موضوع انگیزه صادرکنندگان را افزایش داده است. قیمت‌های داخلی در بنادر به ۱۵.۸ تا ۱۶ هزار روبل کاهش یافت که تحت‌تأثیر افت قیمت‌ها در مناقصات بین‌المللی و نوسانات نرخ روبل بود.
در بازار داخلی، آسیابان‌ها از نظر موجودی مشکلی ندارند اما کشاورزان (به‌ویژه در جنوب) به امید قیمت‌های بالاتر، عرضه خود را محدود کرده‌اند. همچنین تمرکز بر حمل گندم و محدودیت‌های لجستیکی سرعت صادرات ذرت و جو را کاهش داده است؛ با وجود این، تقاضای قوی خاورمیانه و شمال آفریقا همچنان از بازار حمایت می‌کند. در مجموع، روسیه با عرضه فراوان، کیفیت عالی محصول و ظرفیت صادراتی بالا وارد فصل جدید می‌شود، اما نوسانات آینده همچنان به مناقصات جهانی، رفتار فروشندگان داخلی و تحولات ارزی وابسته خواهد بود.
نمودار زير، روند قیمت پیشنهادی گندم ۱۲.۵٪ پروتئین در بنادر آب‌عمیق طی سه سال نشان ميدهد. اين روند، نوسانات قابل‌توجهی داشته و پس از چند جهش مقطعی، در سال ۲۰۲۵ عمدتاً در محدوده ۱۵ تا ۱۶ هزار روبل تثبیت شده است.
این نمودار همچنین نشان می‌دهد که هر بار افت شدید قیمت معمولاً با یک دوره بازیابی سریع همراه بوده و بازار در نهایت به سطح تعادلی نسبتاً ثابت بازگشته است.

بازار جهانی جو دامی همچنان در مسیر افزایشی و تحت‌تأثیر کمبود شدید عرضه از سوی کشاورزان و صادرکنندگان اروپایی قرار دارد.
در فرانسه، معاملات جو دامی در محدوده‌ی بالای ۲۳۰ دلار تحويل بنادر فرانسه پيشنهاد ميشود، در حالی‌که تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد از محصول امسال نزد کشاورزان  باقی مانده و همین موضوع بازار نقدی را به‌شدت محدود کرده است. کاهش عرضه از سوی آلمان و دانمارک نیز باعث شد برخی معامله‌گران به‌سمت جو مالت متمایل شوند؛ محصولی که امسال با فاصله‌ی قیمتی بسیار کم نسبت به جو دامی معامله و برای پوشش قراردادهای جو دامى مورد استفاده قرار گرفته است. در حوضه دریای سیاه نیز عرضه محدود است. ورود محموله‌ها به بنادر روسیه تقریباً به صفر  رسیده و جو دامی اوکراین همچنان در سطح ٢٣٠-٢٤٠ دلار تحويل ترمينال ها ثابت مانده است. انتظار می‌رود تنها با ورود محصولات نیم‌کره جنوبی فشار بازار کاهش یابد؛ به‌ویژه با احتمال ثبت ركورد برداشت ۱۵.۷ میلیون‌ تنی جو در استرالیا و شروع برداشت آرژانتین که گزارش‌های اولیه از کیفیت مناسب آن خبر می‌دهد.
در استرالیا، برداشت گندم  با سرعت بالا ادامه دارد و تحویل محصولات به مراکز ذخیره‌سازی به حدود ۱۴.۵ میلیون تن رسیده است؛ رقمی که مطابق گزارش‌ها در محدوده‌ی میانگین چهار سال اخیر قرار داشته و نشان می‌دهد جریان برداشت در مسیر باثباتی پیش می‌رود. گندم استرالیایی در بازارهای صادراتی نیز موقعیت رقابتی سختى دارد، به‌ویژه اینکه نرخ گندم با پروتئين ١١٪؜ در محدوده ۲۴۵ دلار تحويل بنادر استرالیا ثابت مانده و همچنان یکی از گزینه‌های اصلی برای واردکنندگان در آسیای جنوب‌شرقی محسوب می‌شود. این پایداری قیمتی در شرایطی رخ داده که پروژه برداشت در نیمه‌های مسیر است و انتظار می‌رود با تکمیل برداشت‌های مناطق جنوبی، حجم عرضه در هفته‌های پیش‌رو افزایش یابد.
در زير، متوسط برداشت سالانه جو استراليا را از سال ١٩٩٨ بررسى ميكنيم.

بازار جهانی روغن پالم در شرایط نزولی قرار دارد. حجم خرید کشورها کاهش  یافته و هم‌زمان تولید مالزی رو به افزایش  است، موضوعی که باعث فشار  بیشتر بر قیمت‌ها شده است.
طبق داده‌های اتحادیه كارخانه هاى توليد روغن پالم در جنوب مالزی (SPPOMA)، تولید مالزی در بازه ۱ تا ۲۵ نوامبر نسبت به ماه قبل افزایش  یافته، اما صادرات در همین دوره حدود ۱۸ تا ۱۹ درصد کاهش  داشته است. این عدم‌تعادل میان رشد تولید و افت صادرات باعث شده موجودی‌ انبارها به بالاترین  سطح در چند سال اخیر برسد و در نتیجه، هیئت دولتی نظارت و سیاست‌گذاری صنعت روغن پالم مالزی (MPOB) برای حفظ رقابت‌پذیری در بازارهای جهانی، قیمت پايه صادراتى ماه دسامبر را کاهش  دهد.
در اروپا نیز قیمت روغن خام پالم تحویل روتردام با کاهش هفتگی به ۱۲۰۹.۵ دلار رسید. تعویق اجرای مقررات جنگل‌زدایی اروپا باعث شده بخشی از پریمیوم‌های قبلی که خریداران برای روغن پالم پرداخت می‌کردند حذف  شود و قیمت‌ها به سطح طبیعی برگردد. در بازار آتی نیز نشانه‌ای از بازگشت روند صعودی دیده نمی‌شود؛ به‌طوری‌که قرارداد فوریه بورس مالزی پس از ثبت کمترین قيمت طى پنج ماه (حدود ۴۰۴۰ رینگیت)، همچنان زیر فشار ضعف تقاضا و تقویت ارزش رینگیت معامله می‌شود.
در بازار آسیا، هرچند افزایش قیمت روغن سویا یک اصلاح مقطعی در معاملات پالم ایجاد کرد، اما فضای کلی همچنان سنگین است و احتیاط خریداران ادامه دارد. در هند (به‌ویژه ساحل غربی) به دلیل عدم صرفه وارداتی، حجم خرید پایین  است و قیمت‌ها تحويل بنادر هند برای دسامبر عمدتاً در محدوده ۱۰۷۵ تا ۱۰۸۵ دلار ثابت مانده است. در اندونزی نیز قیمت ها تحويل بنادر جهت حمل در ماه دسامبر حوالی ۱۰۵۰ تا ۱۰۵۷ دلار نوسان دارد و فروشندگان تمایل چندانی به افزایش عرضه نشان نمی‌دهند. از سوی دیگر، احتمال تعویق اجرای طرح B50 تا نیمه دوم ۲۰۲۶ باعث می‌شود جذب داخلی حدود ۳ میلیون تن روغن پالم به تأخیر  بیفتد و بخش بیشتری از این حجم راهی صادرات شود.
به نظر من، ترکیب این عوامل (عرضه بالا، خرید محدود هند، ضعف تقاضای جهانی و ابهام سیاستی اندونزى) نشان می‌دهد فشار نزولی بر بازار پالم در کوتاه‌مدت همچنان ادامه خواهد داشت.
در زير، مقايسه اى از روند قيمت خام سويا تحويل بنادر آرژانتين را با روغن خام پالم تحويل مالزى طى چهار سال بررسى ميكنيم.