بازار جهانی روغن آفتابگردان در حال حاضر با نوعی عدم تعادل  ساختاری میان عرضه محدود و تقاضای بسیار ضعیف مواجه است

بازار جهانی روغن آفتابگردان در حال حاضر با نوعی عدم تعادل  ساختاری میان عرضه محدود و تقاضای بسیار ضعیف مواجه است که فعالان بازار از آن به‌عنوان یک «بن‌بست استراتژیک» یاد می‌کنند.
در سمت عرضه، اوکراین همچنان يكى از بازيگران اصلی بازار باقی مانده، اما تولید آن به‌دلیل محدودیت‌های فرآوری، مشکلات زیرساختی و چالش‌های انرژی، روندی نزولی دارد؛ این در حالی است که عرضه دانه نسبتاً پایدار  است. در کنار آن، وضعیت تولید روسیه با عدم قطعیت همراه است و برخی برآوردها حاکی از کاهش  تولید کمتر از ارقام رسمی است، ضمن اینکه مشکلات لجستیکی مانند کمبود سوخت ️نیز جریان صادرات را محدود کرده است.
هرچند تولید جهانی دانه آفتابگردان به‌واسطه بهبود تولید در آرژانتین افزایش  یافته، اما این رشد تا حد زیادی جنبه تئوریک دارد، زیرا مسائل کیفی و محدودیت‌های لجستیکی مانع از تبدیل کامل آن به عرضه مؤثر روغن در بازار جهانی شده است. در همین حال، انتظار می‌رود تولید اتحادیه اروپا در فصل آینده افزایش  یابد، اما این موضوع تأثیر کوتاه‌مدتی بر بازار فعلی ندارد و عرضه همچنان وابسته به منطقه دریای سیاه و آمریکای جنوبی است.
در سمت تقاضا، بازار با رکودی بی‌سابقه مواجه است؛ به‌طوری‌که خریداران عمده‌ مانند هند و چین به‌دلیل فاصله میان قیمت‌های مورد انتظار و سطوح فعلی بازار (حدود ۱۴۰۰ دلار در هر تن تحويل بنادر مبداء) عملاً از بازار کنار کشیده‌اند.این وضعیت باعث کاهش  محسوس معاملات نقدی شده است، اما در پس این رکود، نشانه‌هایی از تغییر رویکرد خریداران دیده می‌شود. به این معنا که برخی برای جلوگیری از ریسک افزایش قیمت در آینده، از هم‌اکنون در صدد اقدام به خرید برای ماه‌های آتى ميباشند، که نشان‌دهنده نگرانی از کمبود احتمالی عرضه است.
در عین حال، کل بازار روغن‌های گیاهی به‌شدت تحت تأثیر بازار انرژی  و تحولات ژئوپلیتیکی  قرار دارد؛ به‌ویژه روغن پالم که همبستگی بالایی با قیمت نفت خام دارد و از سیاست‌های بیودیزل حمایت می‌گیرد، و همین موضوع به‌طور غیرمستقیم بر رقابت‌پذیری روغن آفتابگردان اثرگذار است. در مجموع، بازار در وضعیتی شکننده قرار دارد که در آن ضعف تقاضا، واقعیت تنگنای عرضه را پنهان کرده و هرگونه بازگشت تقاضا می‌تواند به سرعت موجب افزایش قیمت‌ها شود.
نمودار زير نشان می‌دهد که هند در سال‌های اخیر بزرگ‌ترین  واردکننده روغن آفتابگردان بوده و فاصله قابل‌توجهی با سایر کشورها دارد. در مقابل، واردات کشورهایی مانند ایران، چین و ترکیه در مقایسه با اتحادیه اروپا و هند در سطوح پایین‌تری قرار داشته و روندی نسبتاً باثبات یا نوسانی را تجربه کرده است.