بازار جهانی سویا در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ با وفور عرضه و تحولات متنوع در بخش تولید و تقاضا در مناطق مختلف همراه است.
برزیل در جایگاه نخست صادرات جهانی قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود صادرات ماهانه سویا این کشور طی دوره آوریل تا ژوئن به رکورد ۱۴ تا ۱۵ میلیون تن برسد؛ امری که ناشی از فروش گسترده کشاورزان و تکمیل حدود ۸۸ درصد برداشت تا تاریخ ۱۳ آوریل است. علیرغم كاهش قيمت هاى صادراتی به دلیل حجم بالای عرضه، انتظار می‌رود صادرات کل سویا از برزیل در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۰ میلیون تن برسد که در مقایسه با ۹۸.۸ میلیون تن در سال گذشته، افزایش قابل توجهی محسوب می‌شود.
در مقابل، آرژانتین با تأخیر در برداشت و عدم قطعیت در عملکرد محصول مواجه است و برآوردها حاکی از کاهش تولید به محدوده ۴۵.۵ تا ۴۸.۶ میلیون تن هستند. با این حال، صادرات کنجاله سویا در این کشور طی سه‌ماهه نخست سال جاری به رکورد ۶.۳ میلیون تن رسید که عمدتاً به مقاصد کلیدی نظیر اتحادیه اروپا، شمال آفریقا و آسیا انجام شده است. در ایالات متحده نیز میزان روغن كشى سویا همچنان در سطح بالایی قرار دارد و حجم روغن كشى در ماه مارس به سطحی نزدیک به رکورد سال گذشته رسیده است. همچنین، مصرف داخلی روغن سویا افزایش یافته و صادرات کنجاله به دلیل افت قیمت و تقاضای بالا—به‌ویژه از سوی مکزیک و چین—رشد قابل توجهی داشته است.
در افق پیش‌رو، تقاضا برای دانه سویا به‌ویژه در بخش روغن كشى، همچنان قوی ارزیابی می‌شود؛ زیرا کشورهای واردکننده به منظور جبران کمبود عرضه در بازار روغن‌های آفتابگردان و کلزا، به افزایش واردات سویا روی آورده‌اند. چین که واردات خود را در سه‌ماهه نخست به سطح ۱۷.۱ میلیون تن رساند—پایین‌ترین سطح طی شش سال گذشته—با خریدهای گسترده از برزیل و آرژانتین به بازار بازگشته است. این خریدها شامل تحویل‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت هستند و با هدف کاهش وابستگی به سویا از ایالات متحده، در بحبوحه تنش‌های تجاری فزاینده، انجام گرفته‌اند. پاکستان نیز رشد  قابل توجهی در واردات خود داشته و در سه‌ماهه نخست سال جاری حدود ٤٠٠ هزار تن سویا وارد کرده که بیش از مجموع واردات این کشور طی دو سال گذشته بوده است. اگرچه این روندهای تقاضا موجب تحرک در بازار شده‌اند، اما با توجه به موجودی‌های فراوان در سطح جهانی و برداشت‌های گسترده در آمریکای جنوبی، انتظار می‌رود فضای رشد قیمت‌ها در کوتاه‌مدت محدود باقی بماند. در حالی که قیمت جهانی روغن سویا طی هفته گذشته اندکی افزایش یافت، قیمت کنجاله سویا با کاهش مواجه شد؛ امری که نشان‌دهنده فراوانی عرضه در کنار حفظ تقاضای مصرفی است.
در مجموع، به نظر من ، چشم‌انداز بازار سویا در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ متعادل ارزیابی می‌شود؛ به‌طوری‌که مصرف جهانی در سطوح بالا باقی خواهد ماند، اما فشار ناشی از موجودی‌های بی‌سابقه و صادرات پرقدرت از آمریکای جنوبی، فضای صعودی قیمت‌ها را محدود خواهد کرد.
در زير، سهم شش مقصد اصلى صادرات دانه سويا برزيل را در ماه جارى ميلادى بررسى ميكنيم.

روغن خام پالم مالزی در حال حاضر تحت تأثیر رشد  تولید داخلی، افزایش سطح موجودی مخازن و ضعف نسبی در تقاضای صادراتی تحت تاثير منفى قرار دارد.
در نیمه نخست ماه جارى ميلادى، حدود معاملات آتی روغن خام پالم در بورس مالزی نزدیک به ۴۰۰ رینگیت در هر تن کاهش  یافت که معادل افتی حدود ۱۰ درصدی طی دو هفته است و نشان‌دهنده فضای منفی حاکم بر بازار است.
اگرچه صادرات روغن پالم مالزی در این دوره نسبت به ماه قبل اندکی بهبود یافته و به حدود ۴۵۰ هزار تن رسیده است، اما همچنان به‌طور قابل توجهی کمتر از حجم صادرات مدت مشابه سال گذشته باقی مانده است. صادرات به بازارهای کلیدی مانند هند و چین در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۵ تقریباً نصف شده و روند کاهشی صادرات به اتحادیه اروپا نیز ادامه دارد. در مقابل، صادرات به کشورهای ترکیه، فیلیپین و مناطق مختلف آفریقا افزایش یافته است. نیجریه طی سه ماه اخیر به یکی از مقاصد اصلی صادرات مالزی تبدیل شده است؛ بخشی از این محموله‌ها از طریق کشورهای همسایه به این کشور منتقل شده‌اند.
با وجود ضعف‌های فعلی، افق بازار روغن خام پالم مالزی در سه‌ماهه آینده با خوش‌بینی محتاطانه همراه است. انتظار می‌رود تولید فصلی همچنان روند افزایشی داشته باشد و در کنار آن، بهبود رقابت‌پذیری قیمتی نسبت به روغن‌های جایگزین همچون آفتابگردان و کلزا، موجب تحریک تقاضای جهانی شود. کاهش قابل ملاحظه فاصله قیمتی میان روغن خام پالم و روغن سویای آرژانتینی، این محصول را برای واردکنندگان جذاب‌تر کرده است. بر پایه آخرین پیش‌بینی‌ها، صادرات جهانی روغن پالم در بازه آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۵ دست‌کم ۸۰۰ هزار تن افزایش خواهد یافت و بخشی از کاهش ۱.۷ میلیون تنی ثبت‌شده در نیمه نخست سال جاری را جبران می‌کند.
به نظر ميرسد كه قیمت روغن خام پالم در سه‌ماهه دوم سال جارى ميلادى در بازه ۴،۲۵۰ تا ۴٬۵۵۰ رینگیت در هر تن تثبیت شود. این روند تحت حمایت سطح پایین موجودی‌ها و افزایش تقاضای بیودیزل در پی اجرای سیاست B40 در اندونزی شکل گرفته است. با این حال، رشد فصلی تولید و رقابت احتمالی از سوی روغن‌های گیاهی جایگزین نظیر سویا و آفتابگردان ممکن است فشارهای نزولی جدیدی بر قیمت‌ها وارد کند.
نمودار زير، مقایسه‌ای از حجم صادرات روغن خام پالم مالزی به کشورهای آسیایی در بازه زمانی ژانویه تا مارس ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ را بررسى ميكنيم.

وزارت کشاورزی روسیه روز جمعه، عوارض صادراتى را براى تاريخ ٢٣ ام الى ٢٩ ام ماه آوريل را اعلام كرد؛
بر اين اساس، شاهد كاهش  عوارض صادراتى گندم  به ١،٨٣٢ روبل ، جو به ٨٧ روبل و ذرت به ١،٠٧٣ روبل خواهيم بود.
بازار غلات روسیه در اواسط آوریل ۲۰۲۵ تحت تأثیر هم‌زمان شرایط نامساعد آب‌وهوایی و كاهش تقاضای صادراتی با فشار مضاعف مواجه است. تداوم خشکسالی و ثبت دماهای بی‌سابقه در مناطق کلیدی کشاورزی، از جمله بخش هاى اروپايى روسيه و نواحى مرزى با اوکراین، نگرانی‌های فزاینده‌ای در خصوص کاهش  رطوبت زیرسطحی خاک و افت احتمالی عملکرد محصولات، به‌ویژه گندم بهاره، جو و سایر محصولات هم رديف ایجاد کرده است.
با وجود این چالش‌ها، انتظار می‌رود صادرات گندم روسیه در ماه آوریل به ۱.۷ تا ۱.۸ میلیون تن برسد و ترکیه همچنان جایگاه نخست واردکنندگان را حفظ کند. با این حال، سرعت کلی صادرات کاهش  یافته و صف‌های بارگیری در بنادر دریای سیاه به‌طور محسوسی تنزل  یافته است.
قیمت اسمی گندم با پروتئین ۱۲.۵ درصد در بنادر دریای سیاه كماكان ثابت و حجم موجودى در بنادر همچنان در سطحی بسیار پایین باقی مانده است.
در همین حال، بازار صادرات ذرت و جو دامی نیز با رکود همراه است. در نیمه نخست آوریل، تنها حدود ۱۰ هزار تن ذرت از روسیه صادر شده که عمدتاً به مقصد چین بوده و صادرات جو تقریباً به صفر رسیده است.
فعالیت بازار داخلی نیز بسیار محدود گزارش شده و قیمت‌ها برای جو دامی و ذرت به ترتیب در حدود ٢٤٠/٢٤٥ و ٢٤٠/٢٤٥ دلار در هر تن (مبنای فوب دریای سیاه) باقی مانده‌اند، بدون آن‌که معامله‌ای قطعی گزارش شود.
فعالیت در بنادر بسیار کم‌رنگ است و محدودیت‌های لجستیکی همچنان پابرجا هستند. مجموعه این عوامل—از جمله كانش موجودى، شرایط جوی ناپایدار و نبود تقاضای مؤثر—بازار غلات روسیه را در وضعیتی ایستا و محتاطانه نگه داشته‌اند.
در زير، روند متوسط ماهانه صادرات گندم  روسيه را دو فصل جارى با فصل قبل و متوسط پنج سال، بررسى ميكنيم.

در بازار صادراتی ذرت برزیل، اختلاف قيمتى تحويل بنادر نسبت به بورس شيكاگو، برای محموله‌های ماه اوت از بندر سانتوس کاهش یافته‌اند که این موضوع بازتابی از ضعف تقاضای جهانی است. در بازار داخلی نیز قیمت‌ها در مناطق اصلی تولید نوسانی گزارش شده‌اند؛
به‌طور مثال، قیمت‌ها در مارینگا و سوریسو اندکی افزایش یافته، در حالی‌که در ریو ورد با کاهش همراه بوده‌اند. طبق گزارش دبیرخانه تجارت خارجی برزیل (Secex)، در هفته دوم آوریل، صادرات ذرت این کشور به ۱۲۰٬۳۵۱ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد خیره‌کننده‌ای معادل ۳۴۵ درصد داشته است. با این حال، داده‌های مربوط به صف کشتی‌ها نشان می‌دهند که تنها ۴۸٬۰۰۰ تن ذرت برای حمل در ماه آوریل ثبت شده است که احتمالاً به دلیل تأخیر در بارگیری یا فاصله زمانی میان انعقاد قرارداد و عملیات حمل می‌باشد.
تا تاریخ ۹ آوریل، برداشت سویا در برزیل به ۹۰٪ سطح زیر کشت رسیده است که در مقایسه با سال گذشته (۸۵٪) و میانگین پنج‌ساله (۸۶٪) پیشرفت محسوسی دارد. با وجود پیشرفت سریع برداشت و فعالیت قابل‌توجه در بازار صادراتی – به‌ویژه برای بارگیری‌های ماه‌های مه تا ژوئیه – قیمت‌ها تحويل در بنادر سانتوس و پاراناگوآ کاهش  یافته‌اند. این کاهش عمدتاً تحت‌تأثیر افت  بازار آتی شیکاگو (CBOT) و کاهش واردات چین بوده است. در تاریخ ۱۴ آوریل، قیمت سویا در بندر سانتوس برای حمل ماه مه به ۴۰۴٫۸۴ دلار و در پاراناگوآ به ۳۹۹٫۳۳ دلار در هر تن رسید. فروش داخلی توسط کشاورزان همچنان ادامه داشته که بخشی از آن ناشی از کاهش ارزش دلار در برابر رئال برزیل است. طبق آمار، مجموع صادرات سویا از بنادر برزیل در ماه آوریل تاکنون به بیش از ۱۰٫۶ میلیون تن رسیده که عمدتاً از بنادر سانتوس و پاراناگوآ انجام شده است.
قیمت کنجاله سویا از بندر پاراناگوآ با فشار ناشی از افت بازار آتی شیکاگو و ضعف تقاضا جهت حمل فورى، به ۳۲۶٫۳۹ دلار در هر تن کاهش  یافت. برخی معاملات مربوط به بارگیری‌های ماه ژوئن نیز با تخفیف انجام شده‌اند. همچنین، قیمت نقدی روغن سویا در بندر پاراناگوآ نیز با افت  قابل‌توجه به حدود ١٠٠٠ إلى ۱٬۰۱۰ دلار در هر تن رسید که نشان‌دهنده نگرانی بازار در شرایط فعلی و تأثیرپذیری از کاهش قیمت‌های آتی است. با این وجود، پیش‌بینی می‌شود که صادرات روغن سویا از برزیل در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱٫۳ میلیون تن برسد؛ موضوعی که چشم‌انداز بلندمدت این بخش را مثبت نشان می‌دهد.
در زير، مقایسه‌ای از صادرات سویا و کنجاله سویا از برزیل به ایران را طی سه‌ماهه نخست سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ را بررسى ميكنيم.