بازار جهانی دانه سویا در حال حاضر ترکیبی از نشانه‌های حمایتی و فشارهای کوتاه‌مدت را تجربه می‌کند.
در ایالات متحده، قراردادهای نوامبر بورس شیکاگو طی هفته گذشته حدود ۰٫۶ درصد افت داشت. وضعيت كيفى دانه در مزارع در شرایط «خوب تا عالی» به ۶۴ درصد رسید که اندکی پایین‌تر  از سال گذشته است. وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) برآورد عملکرد را از ۳٫۶۰ به ۳٫۵۶ تن در هکتار کاهش  داده و ذخایر پایانی را نزدیک به ۷٫۸ میلیون تن پیش‌بینی می‌کند، موضوعی که مانع رشد چشمگیر قیمت‌ها خواهد شد.
در بخش صادرات، فروش‌های آمریکا به پایین‌ترین  سطح شش فصل اخیر رسیده و چین با وجود ثبت ركورد واردات ۱۲٫۳ میلیون تنی در ماه اوت، عملاً از بازار آمریکا غایب بوده است. این شرایط موجب شده تمرکز تقاضا به سمت برزیل منتقل شود. انجمن صادرکنندگان غلات برزيل (ANEC) برآورد کرده كه ميزان صادرات از ژانویه تا سپتامبر به ۹۴٫۶ میلیون تن برسد که رشد ۶٫۳ درصدی  نسبت به سال گذشته دارد.
در برزیل، هرچند افزایش  سطح زیرکشت در فصل ٢٠٢٥-٢٠٢٦ تنها ۱٫۵ درصد پیش‌بینی می‌شود، اما ارتقای بهره‌وری می‌تواند تولید را به ۱۷۵ میلیون تن برساند. با این حال، افزایش  هزینه نهاده‌ها به‌ویژه کود، حاشیه سود کشاورزان را تحت فشار قرار داده و هزینه تولید نسبت به فصل گذشته حدود ۱۰ درصد بالاتر  پیش‌بینی می‌شود.
در بازار صادرات، پریمیوم محموله‌های برزیل با توجه به خرید سنگین چین و رقابت شدید صنایع روغن‌کشی داخلی كه دانه را بالاتر از نرخ صادراتی خرید می‌کنند، همچنان در سطح بالایی قرار داشته و اين روند از بازار حمایت می‌کند. قیمت تحويل بندر پاراناگوا در محدوده ٤٤٥ تا ٤٥٥ دلار در هر تن تثبیت شده و نرخ پایه برای محصول جدید دانه سويا  در كانال ٢٥ تا ٣٠ سنت در بوشل بالاتر از معاملات ماه مى بورس شيكاگو،پيشنهاد ميشود.
در آرژانتین نیز انتظار می‌رود سطح زیرکشت بین ۴ تا ۷ درصد کاهش  یابد زیرا کشاورزان کشت ذرت و آفتابگردان را ترجیح می‌دهند.
به نظر من، هرچند عرضه جهانی سویا به‌ویژه با محوریت برزیل در سطح بالایی قرار دارد، اما توازن تجاری همچنان به شدت وابسته به میزان تقاضای چین و شکاف تجاری میان ایالات متحده و چین باقی مانده است.
ضمن اينكه، در صورت تداوم درخواست خريد چين از برزيل، احتمالا شرايط رقابتى نسبت به خريد دانه  از برزيل براى ايران، با توجه به محدوديت هاى منابع تامين، در سه ماهه آخر سال ميلادى، تا حدودى با مشكل ادامه پيدا كند.
در زير، متوسط روند قيمت دانه سويا  را تحويل بنادر برزيل با بنادر امريكا از ابتداء سال ٢٠٢٤، بررسى ميكنيم.
**

وزارت کشاورزی روسیه روز جمعه، عوارض صادراتى را براى تاريخ هفدهم الى ٢٣ام ماه جارى ميلادى را اعلام كرد؛
بر اين اساس، شاهد افرايش  عوارض صادراتى گندم  به ٤٩٥ روبل خواهيم بود. عوارض صادراتى ذرت نيز شاهد افزايش  عوارض تا سقف ٣٩٨ روبل خواهد بود. با اين حال، جو كماكان صفر  باقى خواهد ماند.
تولید گندم  روسیه در فصل ٢٠٢٥-٢٠٢٦ بین ۸۶ تا ۸۷ میلیون تن برآورد می‌شود که بالاتر از پیش‌بینی وزارت کشاورزی آمریکا (۸۳.۵ میلیون تن) است.
با وجود برداشت گسترده، بارندگی‌های  مداوم در جنوب موجب افت کیفیت و افزایش سهم گندم دامى شده است. حجم صادراتی گندم  در این فصل حدود ۲۴.۵ میلیون تن (۵۶٪ از تولید) تخمین زده می‌شود که پایین‌ترین سطح در پنج سال اخیر است. قیمت‌های فوب دریای سیاه برای گندم ۱۲.۵٪ پروتئین در محدوده ٢٣٠ تا ٢٤٠ دلار گزارش می‌شود، در حالی که پیشنهادات تحويل ترمينال های دریای سیاه در سطح ۱۶,۶۰۰ تا ١٧،٠٠٠ قرار دارد. تضعیف روبل و ضعف تقاضای بین‌المللی همچنان فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد می‌کند، هرچند روسیه جایگاه مسلط خود را در بازار جهانی حفظ کرده است.
در بازار ذرت و جو، پیش‌بینی می‌شود تولید ذرت روسیه در فصل جارى به ۱۵.۶ میلیون تن برسد که صادرات آن حدود ۵.۷ میلیون تن برآورد می‌شود. تولید جو نیز ۱۶.۲ میلیون تن برآورد شده و صادرات آن نزدیک به ۴.۵ میلیون تن پیش‌بینی می‌گردد که به‌طور محسوسی کمتر  از سال‌های گذشته است. داده‌های صادراتی ماه‌های ژوئیه–اوت نشان می‌دهد ایران خریدار اصلی بوده و حدود ۴۹۱ هزار تن جو و ۴۸۸ هزار تن ذرت از روسیه وارد کرده است، در حالی که عربستان ۱۸۵ هزار تن جو و ترکیه ۲۴۵ هزار تن ذرت خریداری کرده‌اند. قیمت‌های فوب فعلی در محدوده ٢٢٠-٢٣٠ دلار برای جو و ٢١٥-٢٢٥ دلار برای ذرت فصل جديد قرار دارد.
بدین ترتیب، اگرچه عرضه ذرت همچنان کافی است، اما چشم‌انداز صادرات جو محدودتر است و گندم همچنان اصلی‌ترین محرک تجارت غلات روسیه به شمار می‌رود.
در زير، روند ميزان توليد گندم را طى ٥ فصل از مناطق مختلف روسيه، بررسى و مقايسه ميكنيم.
**

بازار ذرت برزیل همچنان از تقاضاى ضعيف بازار، رنج ميبرد. هرچند فروشندگان از اواخر آگوست قیمت‌های پیشنهادی خود را در بنادر سانتوس/توبارائو کاهش داده‌اند، با اين حال، خریداران به دلیل بالاتر بودن نرخ ذرت برزیل نسبت به سایر مبادی همچون ایالات متحده و حوزه دریای سیاه، همچنان محتاط عمل كرده و از سوى ديگر تقاضای داخلی برای اتانول هنوز شتاب نگرفته است.
شکاف قابل‌توجه میان قیمت‌های پیشنهادی و درخواستی مانع انجام معاملات شده و تقاضای محدود عمدتاً از سوی ایران، اسپانیا و مصر مشاهده می‌شود. صادرات اوایل سپتامبر به حدود ۷ میلیون تن رسید که اندکی بالاتر از سال گذشته بود، اما به‌مراتب کمتر از ركورد سال ۲۰۲۳ ميباشد. برآوردها حاکی از تولید ۱۴۰ میلیون تن در فصل ۲۰۲۴/۲۵ است كه در کنار ذخایر مازاد و ركورد برداشت آمریکا، انتظار می‌رود قیمت‌های جهانی تا پایان سال تحت فشار باقی بمانند.
در بازار سویا، برزیل همچنان جایگاه مسلط خود را در تجارت جهانی حفظ کرده است. صادرات ماه آگوست به ۹.۳ میلیون تن رسید که ۸۵٪ آن به مقصد چین بود، در حالی‌که ارسال به سایر مقاصد به‌شدت کاهش  یافت. وزارت كشاورزى برزيل و امريكا، هر دو برداشت ۲۰۲۵ برزیل را در محدوده ۱۶۹ تا ۱۷۰ میلیون تن و ميزان صادرات را تا سقف ۱۱۰ میلیون تن و روغن‌کشی را نزدیک به ۵۸ میلیون تن برآورد كرده اند. تقاضای داخلی برای روغن سویا همچنان بالا و عمدتاً ناشی از بخش بیودیزل است، به‌طوری که تولید در سطح ۱۱.۵ میلیون تن و مصرف داخلی در ۱۰.۵ میلیون تن برآورد می‌شود.
هرچند خرید چین پس از جهش در ژوئیه تا ماه آگوست کند شده، اما پریمیوم‌های بندر پارانگوا به دلیل عرضه محدود همچنان قوی مانده‌اند. در ریودوگراند دو سول، عملکرد سویا به دلیل خشکسالی‌های مکرر همچنان ضعیف است، در حالی‌که در شمال کشور، بهره‌وری استثنایی توانسته این افت را جبران کند. کشت محصول ۲۰۲۶ با شرایط آب‌و‌هوایی مساعدتر آغاز شده و سطح زیرکشت سویا به سمت ۴۹ میلیون هکتار در حال گسترش است.
در زير، روند قيمت ذرت را طى شش ماه گذشته، تحويل بنادر مختلف دنيا، بررسى ميكنيم.

بازار جهانی روغن‌های نباتی در سه بخش اصلی آفتابگردان، سویا و پالم مسیرهای متفاوتی را دنبال می‌کند.
روغن آفتابگردان با توجه به محدودیت عرضه کوتاه‌مدت بواسطه ابتداء فصل، کاهش  تولید ترکیه و پایین بودن ذخایر داخلی این کشور كه موجب رشد  تقاضای وارداتی شده در سطوح بالایی معامله می‌شود. با این حال، پیش‌بینی می‌شود افزایش  تولید در روسیه، اوکراین و آرژانتین بخشی از تنگنای عرضه را در ماه‌های آتی جبران کند. نرخ‌های اخیر در بازارهای فوب نشانه‌هایی از کاهش دارند؛ به‌طوری که قیمت فوب بنادر شمال‌غرب اروپا در حدود ۱,۲۷۲ دلار و در بنادر دریای سیاه اوکراین نزدیک به ۱,۲۳۵ دلار در هر تن ثبت شده است. با وجود این، رشد مصرف جهانی در فصل آینده به حدود ٢٠٠ هزار تن محدود و همین امر موجب تداوم برتری قیمتی روغن آفتابگردان نسبت به روغن سویا و کلزا تا پایان ۲۰۲۵ خواهد شد.
در بازار روغن سویا، روند متفاوتی مشاهده می‌شود. روغن كشى جهانی به‌ویژه در ایالات متحده، آرژانتین و برزیل در سطح بالایی ادامه یافته و تولید سال ۲۰۲۴/۲۵ با افزایش  ۴.۶ میلیون تن به حدود ۶۷.۷ میلیون تن رسیده است. با این حال، برای فصل ۲۰۲۵/۲۶ رشد تولید با توجه به اينكه مازاد عرضه کنجاله سویا حاشیه سود روغن كشى را محدود کرده و ظرفیت رشد را کاهش داده، تنها یک میلیون تن برآورد می‌شود. مازاد صادراتی نیز پیش‌بینی می‌شود ۱.۲ میلیون تن افت کند که ناشی از افزایش مصرف داخلی در صنایع سوخت هاى زیستی آمریکا (٩٠٠ هزار تن) و برزیل (٢٠٠ هزار تن) است. قیمت‌ها در هفته‌های اخیر اندکی تعدیل شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که ارزش فوب آرژانتین در حدود ۱,۱۰۳ دلار در هر تن و بهای روغن خام سویا در آمریکا نزدیک به ۵۲ سنت به ازای هر پوند گزارش می‌شود. در همین حال، بازار روغن پالم با رشد محدود تولید در اندونزی (افزايش ٢.٩ میلیون تن) و رکود در مالزی تنها حدود ۱.۳ میلیون تن به عرضه جهانی خواهد افزود. احتمال اجرای سیاست اختلاط سوخت B50 در اندونزی تهدیدی برای کاهش صادرات است، در حالی که افزایش خریدهای هند و چین موجب حمایت از بازار شده و نرخ پالم اولئین در جنوب چین را در سطحی پایدار و حدود ۱,۱۱۸ دلار در هر تن (CIF) باقی مانده است.
در زير، مقايسه اى از ميزان صادرات انواع چهار روغن اصلى نباتى را طى هفت ماه اول سال، در ٤ سال قبل، بررسى ميكنيم.