بازار جهانی روغن آفتابگردان ، با وجود نزدیکشدن به عرضه محصول جدید فصل ۲۰۲۶/۲۷، همچنان با محدودیت ️ عرضه در بازار نقدی مواجه است و قیمتها در سطوح بالایی قرار دارند.
مهمترین عامل حمایت از بازار، اختلال شدید در صادرات روسیه و اوکراین، بهعنوان دو قطب اصلی تجارت جهانی روغن آفتابگردان، است. صادرات اوکراین در ماه ژوئیه به تنها ۲۵۹ هزار تن کاهش یافت که ۲۰۵ هزار تن کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود؛ زیرا فعالیت صادراتی بنادر دریای سیاه بهشدت محدود شده و مسیرهای جایگزین از طریق دانوب و حمل زمینی نیز ظرفیت کافی برای جبران این کاهش را ندارند. صادرات روسیه نیز در پی حملات و اختلال در زیرساختهای بندری دریای آزوف و دریای سیاه، از جمله تامان و نووروسیسک، با محدودیت ️ مواجه شده است. اگرچه بخشی از محمولههای روسیه به مسیر دریای خزر منتقل شده، این مسیر در حال حاضر تنها حدود ۱۵ تا ۱۸ درصد از حملها را پوشش میدهد و تغییر مسیر نیز هزینههای لجستیکی را حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد افزایش داده و زمان تحویل را طولانیتر کرده است. در نتیجه، معاملات فیزیکی در دریای سیاه بهشدت محدود شده است.
قیمت روغن آفتابگردان اوکراین در ۱۹ اوت حدود ۱٬۳۸۰ دلار در هر تن فوب دریای سیاه ارزیابی شد، اما عرضه برای تحویل نزدیک بسیار محدود بوده و پیشنهادهای فروش عمدتاً به اکتبر و ماههای بعد منتقل شدهاند. در چنین شرایطی، روغن آفتابگردان همچنان با قیمت بالاتری نسبت به سایر روغنهای گیاهی معامله میشود و تداوم ریسکهای لجستیکی دریای سیاه از قیمت محصول جدید نیز حمایت میکند.
با ورود محصول جدید، انتظار میرود وضعیت عرضه دانه آفتابگردان تا حدودی بهبود یابد، اما حاشیه اطمینان بازار نسبت به عرضه کافی کاهش یافته است. تولید دانه آفتابگردان روسیه در فصل ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۲۰.۷ میلیون تن و اوکراین حدود ۱۳ میلیون تن پیشبینی میشود، در حالی که برآورد تولید اتحادیه اروپا از ۹.۸ به ۹.۵ میلیون تن کاهش یافته و پیشبینی عملکرد نیز در پی گرمای شدید و کمبود رطوبت به ۱.۹۴ تن در هکتار تنزل کرده است.
همزمان، جریان تجارت جهانی در حال تطبیق با محدودیت عرضه دریای سیاه است؛ آرژانتین از قیمتهای بالای جهانی منتفع شده و فرآوری دانه آفتابگردان این کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۵ میلیون تن برآورد میشود که ۸۵۰ هزار تن بیشتر از سال قبل است. بلغارستان نیز بهعنوان یکی از عرضهکنندگان جایگزین نقش پررنگتری پیدا کرده و طی آوریل تا ژوئن حدود ۹۰ هزار تن روغن آفتابگردان به هند صادر کرده است؛ صادرات قزاقستان نیز در دوره اکتبر تا ژوئن با رشد ۴۳ درصدی به رکورد ۷۱۲ هزار تن رسیده است.
هند پس از واردات ۱.۰۳ میلیون تن روغن آفتابگردان در آوریل تا ژوئن، ذخایر خود را تقویت کرده بود، اما کاهش ورود محمولههای دریای سیاه در کنار تقاضای فصلی بالا میتواند این ذخایر را بهسرعت کاهش داده و مصرفکنندگان را به سمت روغن سویا و پالم سوق دهد. در مجموع، حتی با چشمانداز افزایش عرضه محصول جدید، بازار جهانی روغن آفتابگردان همچنان در برابر اختلالات عرضه آسیبپذیر است؛ زیرا در شرایط فعلی، عامل تعیینکننده تنها حجم تولید نیست، بلکه امکان واقعی و مستمر صادرات روغن از روسیه و اوکراین و دسترسی آن به بازارهای جهانی است.
نمودار زیر قیمت روغن خام آفتابگردان اوکراین را طی یک سال گذشته نشان میدهد که روندی صعودی داشته و از حدود ۱۲۰۰ دلار در هر تن در اوت ۲۰۲۵ به محدوده ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ دلار رسیده است.
از ابتدای سال ۲۰۲۶ جهش قیمتها محسوستر بوده و در ماههای اخیر، با وجود نوسانات محدود، قیمت در سطوح بالا تثبیت شده است؛ وضعیتی که عمدتاً بازتاب محدودیت عرضه و اختلال در صادرات از بنادر دریای سیاه است.
بدون دیدگاه