IMG 20260907 WA0047

بازار غلات اوکراین در آغاز ماه سپتامبر، با وجود برخورداری از حجم نسبتاً مناسب محصول، بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر محدودیت‌های ️ لجستیکی و اختلال در زیرساخت‌های صادراتی قرار دارد. برداشت گندم  سال زراعی جاری به حدود ۲۵ میلیون تن رسیده و کیفیت گندم خوراکی نیز عموماً مطلوب  گزارش شده است؛ با این حال، آسیب به سیلوها و زیرساخت‌های حمل‌ونقل و صادرات در پی حملات موشکی و پهپادی، محدودیت ظرفیت ذخیره‌سازی و احتیاط کشاورزان در فروش، موجودی کالا در بازار را کاهش  داده است. صادرات غلات در ماه اوت تنها ۹۸۷.۱ هزار تن بود که شامل ۶۱۲.۷ هزار تن گندم، ۳۰۵.۷ هزار تن ذرت و ۶۸.۷ هزار تن جو می‌شد. با این حال، در سه روز نخست سپتامبر سرعت صادرات گندم  افزایش یافت و به ۱۱۶.۸ هزار تن، معادل روزانه نزدیک به ۳۹ هزار تن در مقایسه با متوسط حدود ۲۰ هزار تن در اوت، رسید. همزمان ساختار مسیرهای صادراتی به‌شدت تغییر کرده است؛ انتقال ریلی غلات به بنادر اودسای بزرگ افت  چشمگیری داشته و در مقابل، استفاده از بنادر دانوب و گذرگاه‌های زمینی غربی افزایش یافته است، هرچند این مسیرها قادر به جبران کامل ظرفیت بنادر دریایی نیستند و هزینه حمل بالاتری دارند. ظرفیت عملیاتی صادرات دریایی از بنادر اودسای بزرگ در حال حاضر تنها حدود ۳۰ درصد ظرفیت بالقوه برآورد می‌شود و مسیر دانوب نیز با محدودیت سطح آب و ریسک‌های امنیتی مواجه است. همین وضعیت سبب شده قیمت‌های عرضه در داخل اوکراین، برخلاف افت بازارهای آتی جهانی، نسبتاً مقاوم باقی بماند؛ گندم ۱۱.۵٪ در اودسا حدود ۱۸۵ دلار در تن، گندم دامی ۱۷۵ دلار و ذرت  ۱۸۵ دلار قیمت دارد، در حالی که ذرت در مرز غربی حدود ۲۲۵ دلار در تن معامله می‌شود. این فاصله ۴۰ دلاری نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، دسترسی به مسیر صادراتی مطمئن بیش از نوسانات کوتاه‌مدت بورس‌های جهانی بر قیمت داخلی اثرگذار است. در کنار مشکلات لجستیکی، تداوم خشکی و کاهش شدید رطوبت خاک نیز به یک ریسک جدی تبدیل شده و ضمن تسریع رسیدگی ذرت، آفتابگردان و سویا، شرایط کشت پاییزه، به‌ویژه کلزا و گندم زمستانه، را دشوار کرده است.بازار دانه‌های روغنی اوکراین نیز تحت تأثیر همین محدودیت‌های لجستیکی قرار دارد، اما در این بخش تغییر ساختاری مهمی به سمت فرآوری داخلی و صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر شکل گرفته است.
تعرفه ۱۰ درصدی صادرات سویا و کلزا باعث شد در فصل ۲۰۲۶/۲۵ سهم بیشتری از مواد اولیه به کارخانه‌های داخلی هدایت شود؛ فرآوری کلزا  به حدود ۱.۳ میلیون تن، معادل ۴۰ درصد تولید و فرآوری سویا  به ۲.۷ میلیون تن، معادل ۵۰ درصد تولید افزایش یافت، در حالی که صادرات دانه کلزا با افت ۳۹ درصدی به ۱.۹ میلیون تن رسید. محصول جدید کلزا نیز بسیار مناسب بوده و با برداشت ۹۹ درصد سطح زیر کشت، تولید به حدود ۳.۸ میلیون تن، نزدیک به ۲۰ درصد بیشتر از سال گذشته رسیده است؛ با این حال محدودیت دسترسی به بنادر دریایی مانع استفاده کامل از ظرفیت صادراتی این محصول شده است. در ماه اوت، اوکراین ۲۹۲.۶ هزار تن دانه کلزا ، ۱۴۷.۱ هزار تن روغن آفتابگردان، ۹۵.۴ هزار تن روغن کلزا ، ۳۶.۶ هزار تن روغن سویا و ۷۷.۲ هزار تن کنجاله سویا صادر کرد. در ابتدای سپتامبر نیز تقاضای صنایع داخلی تقویت شده و قیمت آفتابگردان تحویل کارخانه طی یک هفته ۲۳ دلار افزایش یافته و به ۴۸۳ دلار در تن رسیده، در حالی که کلزا تحویل کارخانه به ۴۸۵ دلار رسیده و قیمت سویا تقریباً بدون تغییر مانده است. با این حال، موفقیت این حرکت به سمت فرآوری داخلی همچنان به امکان صادرات مطمئن روغن و کنجاله وابسته است؛ موضوعی که با توجه به اینکه در گذشته حدود ۸۲ درصد صادرات کلزای اوکراین از مسیر بنادر دریایی انجام می‌شد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در مجموع، بازار کشاورزی اوکراین در آغاز سپتامبر با ترکیبی غیرمعمول از عرضه نسبتاً مناسب محصول، قیمت‌های داخلی مقاوم، محدودیت شدید ظرفیت صادراتی و افزایش هزینه‌های لجستیکی روبه‌روست و تا زمانی که فعالیت بنادر اودسای بزرگ به شکل محسوسی بهبود نیابد، انتقال بیشتر محموله‌ها به دانوب و مرزهای غربی اروپا ادامه خواهد یافت؛ شرایطی که ضمن محدود کردن ️ درآمد کشاورزان و سرعت صادرات اوکراین، همچنان بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی بازار جهانی غلات را حفظ خواهد کرد.نمودار زیر، روند قیمت داخلی سویا  و کلزا  در اوکراین را نشان می‌دهد. قیمت هر دو محصول طی سال‌های اخیر روندی صعودی داشته، اما در ماه‌های اخیر پس از رسیدن به اوج، با ورود محصول جدید و فشار عرضه، کاهش محسوسی را تجربه کرده است؛ با این حال کلزا همچنان با فاصله بالاتر از سویا معامله می‌شود.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *